Szalone afrykańskie eliminacje

AFRYKA 

W środę późnym wieczorem stawkę 9 przedstawicieli z Afryki na mundialu 2026 uzupełnił Senegal i Wybrzeże Kości Słoniowej. „Lwy Terangi” rozbiły u siebie Mauretanię, a „Słonie” z Wybrzeża odprawiły z kwitkiem Kenię. Przegrani w grupach B i E czyli odpowiednio DR Konga, gdzie są przedstawiciele polskiej ekstraklasy (Kapuadi, Pululu) oraz Gabon powalczą jeszcze w afrykańskich barażach.

Walkowery

Odnosząc się do tego, co było w grach eliminacyjnych w 9 grupach, to trzeba zaznaczyć, że aż siedem meczów zostało zweryfikowane jako walkowery! W innych strefach to rzecz nie do pomyślenia. Zaczęło się od Gwinei Równikowej i jej lidera Emilio Nsue. To król strzelców Pucharu Narodów Afryki z poprzedniego roku. Były młodzieżowy reprezentant Hiszpanii w Gwinei Równikowej gra od 2013, ale okazało się, że… nielegalnie! Za to FIFA ukarała afrykańską reprezentację dwoma walkowerami, za wygrane po 1:0 mecze z Namibią i Liberią w listopadzie 2023. W marcu tego roku światowa federacja piłkarska zdecydowała, że 36-letni Nsue może jednak grać w narodowych barwach Gwinei Równikowej! Punktów już nie zwrócono, a gdyby Nzalang Nacional miały je na koncie, to miałby szanse gry w barażach…

Aż trzy walkowery są też na koncie słabeusza w grupie E - Konga. Mistrz kontynentu z 1972 roku zdobył w ośmiu grach tylko punkt. W tej grupie zespoły grały o dwa mecze mniej, bo przed eliminacjami wycofała się Erytrea. Piłkarska federacja Konga została ukarana walkowerami za mecze z marca tego roku z Tanzanią i Zambią, to dlatego, że w tym czasie ówczesny futbolowy związek był zawieszony przez FIFA. Chodziło o wtrącanie się rządu w sprawy federacji. Inny walkower Konga, to odmowa gry z Nigrem nie u siebie, ale na neutralnym terenie w sąsiedniej DR Konga. Kongijskie Czerwone Diabły odmówiły wyjazdu na to spotkanie…      

Kartki   

Inny walkower kosztował RPA o mało co awans. W ich wygranym meczu z malutkim Lesotho w marcu zagrał Teboho Mokoena, który nie powinien był wystąpić, bo miał na koncie dwie żółte kartki i zgodnie z przepisami powinien pauzować. W związku źle policzyli i trzy punkty zostały odjęte. Na szczęście dla Bafana Bafana wszystko skończyło się happy endem, bo na koniec triumfowali w zaciętej grupie C o punkt wyprzedzając Nigerię i Benin.

Co do RPA to lata temu, podczas jednego z Pucharów Narodów Afryki, spotkałem dziennikarza z tamtego kraju Petera Auf der Heyde - autora świetnej książki o afrykańskiej piłce pod tytułem „Has anybody got a whistle?”, co można przetłumaczyć jako „Czy ktokolwiek ma gwizdek”. Opowiadał mi historię o działaczach pracujących w SAFA czyli w Południowoafrykańskiej Federacji Piłkarskiej. Zbierał akurat materiały statystyczne dotyczące rozgrywek ligowych i udał się do siedziby związku. Niestety dla niego były one niekompletne. Na pytanie co stało się z resztą padła odpowiedź, że... palono nimi w czasie, gdy w siedzibie związku było zimno…    

Azyl

Z rozgrywek w grupie E, gdzie wszystko zdominował czwarty zespół ostatniego mundialu Maroko, wcześniej wycofała się wspomniane Erytrea. O co poszło? O obawy tamtejszego rządu i rządzącego bardzo twardą ręką prezydenta Isaiasa Afwerki, który rządzi krajem od 1993 roku. Istniały obawy, że piłkarze i sztab szkoleniowy wybiorą wolność. Od 2009 roku uczyniło to 60 zawodników i zawodniczek wykorzystując zagraniczne wyjazdy. Przykładowo, siedmiu zawodników zostało w Ugandzie w grudniu 2019 po meczu z tamtejszą reprezentacją. W Erytrei służba wojskowa jest dożywotnia, wielu woli uciec niż służyć w armii całe życie.

Wyjazdy

Od kilku lat, czy to w eliminacjach Pucharu Narodów czy tych do MŚ - CAF czyli Afrykańska Konfederacja Piłkarska zabrania grania meczów o punkty w miejscach, gdzie nie ma odpowiedniej bazy i stadionowej infrastruktury. Były ligowy piłkarz Pogoni Szczecin, Stali Stocznia Szczecin czy GKS Jastrzębie Krzysztof Zięcik, który przez kilka lat pracował w Gwinei opowiadał mi, jak to było podczas wyjazdowych, międzynarodowych gier. – Wpuszczano nas do szatni, a tam zaraz za okratowanymi oknami stali kibice i wygrażali. Pracowałem wtedy jako asystent doświadczonego francuskiego szkoleniowca Roberta Nouzareta. Wiedział jak to wygląda, jak funkcjonuje. Piłkarze przebierali się w hotelu, albo w autobusie i nie szło się do szatni, a od razu na boisko – opowiadał trener Zięcik, który od lat pracuje nad Sekwaną.      

Te mniej liczące się afrykańskie federacje zmuszone są do grania meczów „u siebie” na neutralnym terenie. Dla drużyn z północnej części takim domowym adresem jest Maroko, dla tych leżących bardziej na południu RPA. W obu tych krajach jest znakomita futbolowa infrastruktura. Przykładowo, Niger, który był 2 w grupie E dwa mecze rozegrał gościnnie w Marrakeszu, jeden w innym marokańskim mieście Oujda, a kolejny w Wagadugu, stolicy Burkina Faso. Na koniec reprezentacja z tego kraju przegrała miejsce o udział w barażach…. różnicą bramek! Gdyby Niger grał u siebie w domu, w stolicy Niamey, to pewnie byłoby inaczej.   

Awantura

Eliminacje zaczęły się źle dla Gwinei Równikowej oraz Emilio Nsue i tak się też dla ekipy z Afryki Centralnej skończyły. Przed meczem w czwartek tydzień temu z Malawi zawodnicy odmówili… wyjazdu. Powodem fatalna sytuacja finansowa, złe warunki i brak wynagrodzenia. Nsue, razem z kolegą z kadry Ibanem Salvadoremm, napastnikiem Wisły Płock już w zeszłym roku w mediach społecznościowych nakręcił i opublikował materiał, w którym działaczy FEGUIFUT, miejscowego związku wyzwali od skorumpowanych frajerów i złodziei. Został wtedy zawieszony, ale wrócił. Teraz znowu jest zawieszony, a od pracy z kadrą odsunięto też Juana Michę, który wcześniej jako selekcjoner pracował przez cztery lata. Ostatecznie mecz Malawi – Gwinea Równikowa CAF zweryfikował jako walkower dla gospodarzy…

Baraże

To jeszcze nie koniec grania w Afryce, bo w listopadzie przed nami spotkania barażowe. W szranki przystąpi kwartet zespołów z najlepszym bilansem z drugich miejsc. W tej grupie szczęśliwców jest Gabon, który w całych eliminacjach zdobył aż 25 punktów (8 zwycięstw, 1 remis, 1 porażka), ale o punkt uległ mistrzowi kontynentu WKS. Dalej gole strzela słynny Pierre-Emerick Aubameyang, który eliminacje skończył z 7 golami, w tym czterema zdobytymi w niesamowitym meczu z Gambią (4:3). Oprócz tego jest DR Konga, Kamerun i Nigeria, która cudem na koniec wdrapała się na 4 miejsce najlepszych spośród drugich miejsc, wygrywając rywalizację ledwie o bramką z nieszczęśliwą Burkina Faso (5 miejsce w tabelce).

W Afryce nie wiadomo jeszcze kto z kim zagra. Rozstawiony i u siebie w barażu zagra ten, kto jest - czy raczej będzie - wyżej w rankingu FIFA na 23 października. W tym ostatnim Nigeria była na pozycji nr 45, Kamerun 52, DR Konga 60, a Gabon 79. W tym układzie Nigeryjczycy zagraliby z Gabonem, Kamerun z DR Konga. Zwycięzca finału zagra w pucharze interkontynentalnym w marcu w Meksyku. Stamtąd dwie z sześciu reprezentacji pojadą na mundial. Na razie udział w turnieju ma zapewniona Boliwia i Nowa Kaledonia. Afryka ma szansę, żeby w 2026 podwoić swoją obecność na MŚ. Dotychczas było to ledwie pięć ekip.

Michał Zichlarz

GRUPA B

◼  Senegal – Mauretania 4:0

GRUPA E

◼  Maroko – Kongo 1:0

GRUPA F

◼  WKS – Kenia 3:0

Oni wywalczyli awans

Afrykańskie sukcesy w MŚ