Emocje kolorem pisane
Czy w nowy rok reprezentacja Polski wejdzie z nowym selekcjonerem? Tego jeszcze nie wiemy. Na pewno natomiast już w wiosennych spotkaniach zobaczymy ją w nowych strojach.
Zapomniany reprezentant – Damian Kądzior, i dziś już nieco zapomniany wzór jubileuszowej koszulki na 100-lecie PZPN-u. Kadr z meczu Polska – Izrael, 10 czerwca 2019 r. Fot. Łukasz Sobala / Press Focus
Przez siedemnaście ostatnich lat sprzęt dostarczała kadrowiczom firma Nike, kontrakt ów wygasa z końcem roku. Nowym partnerem technicznym polskiego związku będzie Adidas.
Podglądani przez szybę
Kadrowicze są już po oficjalnej sesji zdjęciowej, która odbyła się przed wylotem do Rumunii. Wzorów koszulek nie zaprezentowano publicznie, natomiast fotoreporterowi „Super Expressu” udało się uchwycić kilka kadrów, na których reprezentanci (m.in. Jan Bednarek, Jakub Kiwior, Matty Cash, Kacper Urbański i Nicola Zalewski) przymierzają nowe trykoty.
Na mecze domowe producent przygotował klasyczne, białe komplety z czerwonymi paskami. Wielu natomiast zaskoczyć może wzór strojów wyjazdowych. Jak wynika z wykonanych z ukrycia fotek, będą one stanowić połączenie czerwieni z akcentami... czerni; w tym przypadku paski będą białe.
Wymiar finansowy współpracy, która ma trwać osiem lat, najprawdopodobniej jest korzystniejszy od poprzedniej umowy. Jak donosił tabloid, zamiast około 2,3 mln euro rocznie (1,5 mln opłaty podstawowej plus bonusy), federacja otrzymywać ma teraz między 4 a 5 mln euro za każdy rok obowiązywania kontraktu.
Trzy paski medalowe
To wielki powrót Adidasa do współpracy z PZPN-em. Właśnie z nim związane są największe sukcesy rodzimego futbolu. W strojach z charakterystycznymi trzema paskami Biało-czerwoni grali w „medalodajnych” finałach mistrzostw świata 1974 i 1982, a także w igrzyskach olimpijskich w Monachium, Montrealu i Barcelonie (choć w tej ostatniej imprezie – w myśl zawartej chwilę wcześniej umowy – sprzęt dostarczyć miał Admiral; wskutek licznych pomyłek producenta kadrowicze grali „zastępczo” z trzema paskami). Wcześniej przez długie dekady kadrowicze korzystali z polskiej produkcji (np. firmy Polsport); w późniejszych latach całkowicie z niej nie zrezygnowali, pojawiała się ona na ich „grzbietach” najczęściej w meczach towarzyskich.
Chaos i przebieranki
Całkowicie na Adidasa kadra przerzuciła się dopiero w latach 80. i trwało to do wspomnianego niefortunnego kontraktu z Admiralem. Po jego rozwiązaniu reprezentacja grała w strojach firmy Lotto. Włoski producent miał jednak pretensje, że niektórzy zawodnicy grywają w innych butach i getrach, a kierownictwo kadry to toleruje. W efekcie umowa obowiązywała tylko rok.
W latach 1994-96 po raz pierwszy przyszedł czas niemieckiej Pumy (wróciła w okresie 2001-2008). Końcówka lat 90. to z kolei pierwsza umowa z Nike, z którą szczególnie dobre relacje miał ówczesny prezes PZPN, Marian Dziurowicz. Zdarzało się też, że w okresach kłopotów z Admiralem lub w trakcie negocjacji z innymi firmami wracano do krajowych producentów (Dorbill i Sanior w 1993 oraz Tico w 2000).
„Odwróceni” na początek
Niezwykle ciekawie wygląda też historia kolorystyki strojów. Pierwszy w dziejach mecz – z Węgrami w Budapeszcie – Polacy zagrali w czerwonych koszulkach i białych spodenkach. Na pierwszy występ w barwach narodowych – biało-czerwonych – poczekać trzeba było do meczu numer 9, z Estonią. Potem oczywiście – jak zbadał to uważnie Witold Łastowiecki i przekazał na łamach „encyklopedii piłkarskiej fuji” – ten zestaw stał się najczęściej używanym przez nasz narodowy zespół. Kolejne „konfiguracje” to biel koszulek i spodenek, następnie czerwień obu elementów, i w końcu układ czerwono-biały – ze wspomnianej gry debiutanckiej. Dodajmy, że czasami barwy „przeplatały się” na koszulkach – w postaci szerokich pasów poprzecznych, bądź pionowego podziału trykotu na połówkę białą i czerwoną.
Błękitne zwycięstwo nad wielkim bratem
Bywały jednak kompozycje z dzisiejszego punktu widzenia egzotyczne. W 1961 na przykład przeciwko zespołowi ZSRR – ubranemu na czerwono – nasi reprezentanci wybiegli w strojach... niebieskich (na pograniczu błękitu) i... wygrali z „armią czerwoną” 1:0! Ten ostatni kolor popularny był wcześniej, w erze bierutowskiej – także w wariantach niebiesko-białym i biało-niebieskim. Ten ostatni zestaw towarzyszył też selekcjonerskiemu debiutowi Kazimierza Górskiego w 1971, przeciwko Szwajcarii. W tym przypadku – jak zauważył Łastowiecki – jeden jedyny raz w komplet wkradła się... zieleń; konkretnie – w białe getry, ubarwione właśnie zielonymi paskami.
Absolutnym rarytasem kolekcjonerskim są natomiast... czarne trykoty z orzełkiem. Biało-czerwoni zagrali w nich tylko raz: w 1998 przeciwko Luksemburgowi. W pierwotnym planie miał to być wariant treningowy, ostatecznie trzeba nań było naszywać numery z powodu „konfekcyjnej mizerii piłkarskiego związku”, jak napisał Łastowiecki.
Dariusz Leśnikowski, Piotr Śmiłowicz (PAP)
