Będzie zamieszanie?

NOWE PRZEPISY FIBA

Od 1 października 2026 roku wchodzą w życie nowe przepisy FIBA, które niosą za sobą największe od lat zmiany w baskecie. Najbardziej rewolucyjną decyzją jest usunięcie pojęcia „faul niesportowy”, które zastąpi przewinienie zakłócające (disruption) oraz rażące (flagrant). Modyfikacja dotknie także fauli technicznych – podział na dwa stopnie ważności (kategoria 1 i 2) zmieni dotychczasowe limity przewinień prowadzących do dyskwalifikacji zawodnika. Ogromną reformę przechodzą przepisy dotyczące akcji rzutowej (Act of Sshooting). FIBA zdecydowała, że faul przy rzucie będzie odgwizdywany wyłącznie wtedy, gdy zawodnik znajduje się na połowie ataku. Rzuty z własnej połowy będą uznawane za akcję rzutową tylko w ostatnich sekundach akcji lub kwarty. Dodatkowo precyzyjnie określono moment rozpoczęcia rzutu – przy rzutach z dystansu kluczowy będzie ruch ramion i barków z piłką w górę, a przy wejściach pod kosz moment chwytu piłki (gather). Zmiany te mają ukrócić cwaniactwo i wymuszanie rzutów wolnych z nieprzygotowanych pozycji. Dodatkowo sędziowie zyskają większe uprawnienia do korzystania z powtórek wideo (IRS) w końcówkach meczów, a przepisy dotyczące strojów zostaną zliberalizowane (m.in. brak wymogu widocznych skarpet).

W ocenie ekspertów prestiżowego portalu BasketNews.com nowe przepisy FIBA spotkały się z bardzo sceptycznym przyjęciem ze względu na skomplikowane interpretacje i obawy przed chaosem.

Wprowadzenie nowych zasad dotyczących akcji rzutowej oraz zastąpienie fauli niesportowych pojęciami zakłócenia i przewinień rażących nakłada na arbitrów subiektywne obowiązki, co może wydłużyć mecze i zwiększyć frustrację uczestników. „W obecnym brzmieniu zasady są zagmatwane i na siłę wprowadzają pojęcia, które nie są związane z koszykówką. [...] A jeśli sędziowie nie potrafią zrozumieć i jasno wytłumaczyć przepisów trenerom oraz zawodnikom, istnieje niewielka szansa, że kibice będą w stanie pojąć, co dzieje się na boisku” – komentuje ekspert magazynu Tedd Warnick, były wieloletni sędzia międzynarodowy (FIBA oraz Euroligi).

Arbiter odniósł się do przepisu, w którym sędziowie muszą oceniać ruch ramion i barków zawodnika przy rzucie. „Koszykówka posiada uniwersalny, dobrze ugruntowany słownik dla akcji rzutowej [...]. Wprowadzenie «ruchu barków w górę» to nowomowa, którą trudno pojąć, a jeszcze trudniej będzie zastosować na boisku” – twierdzi Warnick. Mówi też o potrzebie spójności z przepisami NBA. „Inny nie oznacza automatycznie lepszy. W globalnej grze niepotrzebne różnice tworzą niepotrzebny chaos. [...] FIBA powinna szukać okazji do zbliżenia obu regulaminów, zamiast udowadniać, że potrafi wymyślić własną terminologię” – dodaje Amerykanin na łamach BasketNews.

Nowe przepisy zostały zatwierdzone przez Zarząd Centralny FIBA 23 kwietnia 2026 roku w Berlinie. Same zmiany przygotowała specjalna Grupa Doradcza ds. Przepisów FIBA – zrzeszająca trenerów, zawodników, sędziów i ekspertów – a następnie zaakceptowała je Komisja Techniczna FIBA.

W Polsce nowe regulacje zaczną obowiązywać od pierwszych kolejek zbliżającego się sezonu.

(pp)